Skip to main content

Βρεφονηπιακός σταθμός και ιώσεις: Τι να κάνουμε για να τις αποφύγουμε

Πολλά παιδιά πηγαίνουν στον βρεφονηπιακό σταθμό σε ηλικία 2-3 ετών ή και μικρότερα. Το ανοσοποιητικό του παιδιού όμως σε αυτή την ηλικία, όπως είναι φυσικό, δεν έχει ωριμάσει ακόμη...

Έτσι είναι ευάλωτο στις διάφορες λοιμώξεις, κυρίως ιώσεις, που «συχνάζουν» στο συγχρωτισμένο και κλειστό λόγω εποχικών συνθηκών, χώρο του σχολείου. Το αποτέλεσμα είναι οι πολύ συχνές λοιμώξεις που αφορούν κυρίως στο αναπνευστικό και το γαστρεντερικό σύστημα.

Έχει υπολογιστεί ότι για να μεταφερθούν οι λοιμώδεις παράγοντες αρκεί η επαφή με τα χέρια για 15 δευτερόλεπτα, ενώ παράλληλα παιδιά μικρότερα των 4 ετών βάζουν τα χεριά στο στόμα τους κάθε 3 λεπτά!

Η συχνότητα των λοιμώξεων αυτών είναι τέτοια που, πολλές φορές δίνεται η εντύπωση ότι δεν υπάρχει διάκριση στο πού τελειώνει ο κύκλος της μιας ίωσης και πού ξεκινάει ο καινούριος! Με δεδομένο ότι ο κύκλος μιας ίωσης του αναπνευστικού διαρκεί ακόμη έως και δυο εβδομάδες -και αυτός θεωρείται φυσιολογικός χρόνος έως την αποδρομή της- είναι πολύ εύκολο να θεωρηθεί ότι το παιδί είναι συνέχεια άρρωστο, μιας και, εν τω μεταξύ, το παιδί έχει «κολλήσει» μια καινούρια ίωση!

Όλη αυτή την έκθεση μπορεί να την αντέξει το ανώριμο ανοσοποιητικό σύστημα του μικρού παιδιού; Και μιλάμε για ένα υγιές, φυσιολογικό έως τώρα παιδί, που δεν φέρει κάποιο χρόνιο ιστορικό με την υγεία του.

Μελέτες επιστημόνων έχουν δείξει ότι ακόμη και σε αυτή την ευαίσθητη ηλικία το ανοσοποιητικό σύστημα του παιδιού μπορεί να αντιδράσει και να ανταποκριθεί ταυτόχρονα, ακόμη και απέναντι σε έναν αρκετά μεγάλο αριθμό, χιλιάδων ακόμη, αντιγόνων, που αφορούν ιούς και μικρόβια.

Κάθε φορά που ο οργανισμός εκτίθεται σε ένα λοιμογόνο παράγοντα η φυσιολογική διαδικασία ανταπόκρισης του ανοσοποιητικού καταλήγει σε παραγωγή αντισωμάτων έναντι του συγκεκριμένου ιού ή μικρόβιου. Ο οργανισμός «αποθηκεύει» αυτά τα αντισώματα για εβδομάδες, μήνες ή και χρόνια, ενισχύοντας το φυσικό οπλοστάσιο της άμυνάς του.

Υπάρχουν ιοί, όπως π.χ. της ανεμοβλογιάς, που τα αντισώματά τους μετά τη νόσηση διαρκούν και υπάρχουν στον οργανισμό μας για πάντα. Αυτό δεν συμβαίνει δυστυχώς σε τέτοια χρονική διάρκεια για τις συνήθεις λοιμώξεις όπου τα αντισώματα διαρκούν λιγότερο, εφοδιάζουν όμως το οπλοστάσιο του οργανισμού ώστε σε μελλοντική του επανέκθεση στον αντίστοιχο ιό ή μικρόβιο, να μην νοσήσει ή να μην νοσήσει βαριά!

Βέβαια να πούμε ότι αυτή η φυσική διαδικασία πρέπει να κινείται με ρυθμούς και όρια που μπορεί να υποστηρίξει το ανοσοποιητικό του παιδιού. Ο υπέρμετρος βομβαρδισμός του μπορεί κάποιες φορές να οδηγήσει στην εξάντλησή του με αποτέλεσμα να μην μπορεί να ανταποκριθεί σε έναν καινούριο λοιμογόνο παράγοντα που θα νικήσει την ήδη εξαντλημένη άμυνα του και να νοσήσει βαριά!

Επίσης μελέτες δείχνουν το συσχετισμό των συνθηκών έκθεσης στον βρεφονηπιακό σταθμό και τη μείωση τελικά των αλλεργιών, όπως λέει η «θεωρία της υγιεινής» που προτάθηκε από τον Βρετανό επιδημιολόγο David Strachan αρχικά την δεκαετία του ‘90. Ο ίδιος παρατήρησε ότι στις μεγάλες οικογένειες, τα παιδιά, ιδιαίτερα τα νεώτερα, είχαν λιγότερες αλλεργίες. Υποστήριξε έτσι ότι οι περισσότερες λοιμώξεις αλλά και η μικρότερη προσκόλληση στους κανόνες υγιεινής μπορεί να είναι η αιτία της «προφύλαξης» αυτής.

Ανάλογες θεωρίες βρήκαν τα επόμενα χρόνια ανοσολογική τεκμηρίωση σε μελέτες που αφορούσαν στη λειτουργία σημαντικής ομάδας λεμφοκύτταρων του ανθρώπινου ανοσοποιητικού συστήματος.

Πρακτικά, λοιπόν, οι γονείς δεν πρέπει να φοβούνται τον πρώτο καιρό της παρακολούθησης του παιδικού σταθμού εφόσον:

- Ελέγξουν με τον παιδίατρό τους την καλή κατάσταση της υγείας του παιδιού πριν την έναρξη του σταθμού και ολοκληρώσουν όλους τους προβλεπόμενους για την ηλικία του εμβολιασμούς. Να τονίσουμε ιδιαίτερα την ανάγκη για εμβολιασμό κατά της γρίπης στα μικρά νήπια κάτω των 5 ετών, ιδιαίτερα αυτά που παρακολουθούν πρώτη φορά παιδικό σταθμό.

- Κατανοήσουν το φαινόμενο της συχνής νόσησης σαν απαραίτητη φυσική διαδικασία προσαρμογής του παιδιού στον σταθμό.

- Παρέχουν στα παιδιά τους καλή διατροφή (φρούτα, λαχανικά, αντιοξειδωτικές ουσίες, ισορροπημένη πρωτεΐνη, γαλακτοκομικά, αρκετά υγρά) που να ενισχύει την άμυνά τους.

- Φροντίζουν το παιδί τους να κοιμάται αρκετά και να ξεκουράζεται.

- Κρατούν απαραίτητα το παιδί στο σπίτι έως την ανάρρωσή του.

- Εκπαιδεύουν το παιδί τους στις συνήθειες υγιεινής, πλύσιμο χεριών, εκπαίδευση στον βήχα (καλύπτει το στόμα του με το εσωτερικό του αγκώνα του όταν βήχει ή φτερνίζεται, χρησιμοποιεί χαρτομάντιλο που απορρίπτει αμέσως μετά τη χρήση), να μην μοιράζεται προσωπικά αντικείμενα και σκεύη που χρησιμοποιεί στην τροφή.

- Ελέγχουν τους κανονισμούς του σχολείου που αφορούν στην υγιεινή και τον σωστό αερισμό των χώρων του σχολείου.