Skip to main content

Tο παιδί δεν τρώει! Τι να κάνω, γιατρέ μου;

"Αναπτύσσεται σωστά;", "Θα ψηλώσει;", "Πρέπει να ανησυχώ;" Αυτές είναι μερικές από τις πιο συχνές ερωτήσεις που δεχόμαστε καθημερινά οι παιδίατροι από τους γονείς.

Οι απορίες των γονιών εκφράζουν την αγωνία και τον φόβο τους ότι το παιδί τους δεν αναπτύσσεται σωστά! Ανησυχία που συντηρείται εν μέρει και από όλους τους ειδικούς που κατά καιρούς μιλούν για την αναγκαιότητα πρόσληψης και επάρκειας διαφόρων απαραιτήτων θρεπτικών συστατικών για τον οργανισμό του αναπτυσσόμενου παιδιού.

Παρατηρείται περισσότερο στις ηλικίες μετά τον 1ο χρόνο ζωής και κορυφώνεται από τα 2 έως τα 5 έτη.

Είναι φυσιολογικό αυτό που συμβαίνει στη συμπεριφορά των παιδιών;
Συμβαίνει συνήθως ως φυσιολογική έκφραση της συμπεριφοράς ενός παιδιού σε αυτές τις ηλικίες, μιας και η αντίδραση καθώς και η άρνηση είναι χαρακτηριστικά αυτών των ηλικιών.
Εκφράζεται δε με ακραία και χειριστική συμπεριφορά των παιδιών απέναντι στους γονείς, όσο αυτοί προσπαθούν να τα πιέσουν για να φάνε περισσότερο.

Όμως ας δούμε λίγο την αληθινή διάσταση των πραγμάτων:
Είναι αλήθεια αυτό που λένε οι περισσότεροι από τους γονείς που παραπονιούνται ότι το παιδί τους «δεν τρώει καθόλου»; Η αλήθεια είναι πως όχι.

Ρωτώντας τους προσεκτικά ή ζητώντας τους να καταγράψουν και οι ίδιοι τι ακριβώς τρώει καθημερινά το παιδί τους, θα διαπιστώσουν με μια … δεύτερη ματιά ότι τελικά «τσιμπολογούν» αρκετά πράγματα στη διάρκεια της ημέρας. Ακόμη και μετά από αυτή τη διαπίστωση, όμως, οι γονείς συνεχίζουν να είναι δυσαρεστημένοι με την ποιότητα αλλά κυρίως με την έλλειψη ποικιλίας στη διατροφή των παιδιών, ειδικά σε σχέση με τα φρούτα και τα λαχανικά.

Τι λέμε οι Παιδίατροι;
Ότι παρόλα αυτά, το παιδί αναπτύσσεται! Καταγράφεται η σωματική του αύξηση που συγκρίνεται με πίνακες και πρότυπα-καμπύλες ανάπτυξης και βρίσκεται στα φυσιολογικά επίπεδα.
Επιπλέον εξελίσσει τις ψυχονοητικές του ικανότητες και επικοινωνεί με το περιβάλλον κατακτώντας καθημερινά καινούριες δεξιότητες.
Επιπλέον, στον οργανισμό μας κάθε ουσία-συστατικό που μας είναι απαραίτητο, έχει συγκεκριμένα επίπεδα ή αλλιώς φυσιολογικές τιμές και όρια διακύμανσης, και μπορεί να μετρηθεί με εργαστηριακές εξετάσεις (το κοινό τσεκ απ).
Δεν μπορούν να μετρηθούν και να καταγραφούν σε πρακτικό επίπεδο τα πάντα, από αυτά που χρειάζεται ο οργανισμός του παιδιού για την ανάπτυξή του. Η έλλειψή τους, όμως, αντανακλάται με διάφορα σημεία και συμπτώματα στην υγεία και τη φυσιολογική του ανάπτυξη.
Ένα παιδί, λοιπόν, που δεν αναπτύσσεται φυσιολογικά λόγω μειωμένης ή κακής διατροφής, θα έχει αντίκτυπο στην κλινική του εικόνα ή /και στις εργαστηριακές του εξετάσεις.
Πρέπει να είναι εξαιρετικά ακραία η διαταραχή της σίτισης για να εμφανιστεί πρόβλημα στον οργανισμό όπως χαρακτηριστικά συμβαίνει στη νευρική ανορεξία, που αφορά μεγαλύτερα παιδιά εφηβικής κυρίως ηλικίας.

Έπειτα, γνωρίζουμε ότι κάθε τροφή είναι γνωστή ως πηγή ορισμένων θρεπτικών συστατικών, βιταμινών, ιχνοστοιχείων κ.λπ. Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι αυτά τα συστατικά δεν περιέχονται και σε άλλες τροφές, αλλά σε μικρότερες ποσότητες, που τα παιδιά μπορεί να καταναλώνουν καθημερινά.
Π.χ. ο σίδηρος, εκτός από τις γνωστές πηγές (κρέας, αυγά, ψάρια, λαχανικά κ.λπ.) που μπορεί να καταναλώνει μέτρια ή μειωμένα ένα παιδί, περιέχεται, και σε σχετικά καλή ποσότητα, και στη μαύρη σοκολάτα που σίγουρα στα περισσότερα παιδιά αρέσει - και μόνο σαν συνήθη «κατηγορούμενο» και ένοχο αντιμετωπίζουμε!

Επίσης, ο οργανισμός μπορεί να αποθηκεύει κάποια από αυτά τα θρεπτικά συστατικά και να έχει απόθεμα για κάποιο χρονικό διάστημα, χωρίς έτσι να είναι εξαρτώμενος από τον καθημερινό του εφοδιασμό από συγκεκριμένες τροφές.

Γονείς, ηρεμήστε!
Είναι αδικαιολόγητο συνήθως το άγχος των γονιών και είναι περισσότερο η ΦΟΒΙΑ τους ότι το παιδί δεν αναπτύσσεται σωστά, παρά η ΑΛΗΘΕΙΑ, αφού δεν υπάρχουν αντικειμενικά ευρήματα που να το επιβεβαιώνουν.

Τα παιδιά, όπως και κάθε υγιής οργανισμός, έχουν ένστικτο επιβίωσης και μάλιστα πιο ανεπτυγμένο από τους ενήλικες, και λειτουργεί άψογα.

Στην πράξη, ο ανθρώπινος οργανισμός μπορεί να τα καταφέρνει με πολύ λιγότερα από αυτά που θεωρούμε εμείς ως αναγκαία συνιστώμενα θρεπτικά συστατικά. Και αυτό φαίνεται να προκύπτει από τη δυνατότητα προσαρμογής του ανθρώπου κατά τη διάρκεια της εξέλιξής του στους αιώνες, που χρειάστηκε να αντιμετωπίσει ακραίες συνθήκες έλλειψης τροφής και επιβίωσε.

«Τι να φάει το παιδί μου για να ψηλώσει περισσότερο;»,

Στη συγκεκριμένη ερώτηση των γονιών συνηθίζω να αναφέρω το εξής παράδειγμα:
Σε αρκετές χώρες της Αφρικής όπου υποσιτίζονται σοβαρά καθώς οι άνθρωποι εκεί μπορεί να σιτίζονται με λίγο βρασμένο στάρι ή ρύζι, παρόλα αυτά η μαύρη φυλή διακρίνεται για τα ψηλά σε ανάστημα άτομα!

Σε καμία περίπτωση, βέβαια, δεν πρέπει να δοθεί το μήνυμα ότι τα παιδιά δεν πρέπει να ακολουθούν τα διατροφικά πρότυπα που συνιστώνται από τους ειδικούς, ως ιδανικά για την ανάπτυξή τους.
Όμως, η υπερβολική ανησυχία των γονιών τις περισσότερες φορές δεν έχει βάση, ενώ η υπερβολική πίεση προς τα παιδιά για να τραφούν καλύτερα, επιβεβαιωμένα, δεν έχει αποτελέσματα. Τουναντίον, θα οδηγήσει με μαθηματική ακρίβεια σε ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα.

Πολύ περισσότερο δε σε μια εποχή που ειδικά στη χώρα μας η παιδική παχυσαρκία λαμβάνει ρυθμούς επιδημίας με θλιβερές πρωτιές σε επίπεδο Ευρώπης ή και παγκόσμια ακόμη, οι διατροφικές συνήθειες πρέπει να αναθεωρηθούν και οι γονείς να αλλάξουν νοοτροπία και λογική.

Το άγχος και η πίεση, ειδικά στις μικρές ηλικίες, για να τρώνε τα παιδιά περισσότερο, έχει αιτιολογική σχέση για την μετέπειτα εξέλιξή τους σε παχύσαρκα!