Skip to main content

Aντιεμβολιαστικό Κίνημα. Γιατί αυξάνεται τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας;

Τα τελευταία χρόνια η απήχηση του αντιεμβολιαστικού κινήματος αυξάνεται στη χώρα μας. Συχνά οι γονείς αναρωτώνται, εάν πρέπει να εμβολιάσουν το παιδί τους, καθώς οι διαδικτυακές αναφορές στις «ανεπιθύμητες, δυνητικά θανατηφόρες, ενέργειες» των εμβολίων αυξάνονται. Η εμβολιοφοβία αποτελεί μία νέα τάση που ξεκίνησε από τις οικονομικά ισχυρότερες κοινωνικές ομάδες, βρίσκοντας τα τελευταία χρόνια απήχηση σε πολλές οικογένειες.

Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι πολύ διαφορετική, καθώς οι περισσότεροι μικροοργανισμοί έναντι των οποίων εμβολιαζόμαστε απειλούν τη υγεία των παιδιών μας από τη νεογνική κιόλας ηλικία. Έτσι, για παράδειγμα, ο κοκκύτης σε ένα μωρό ενός μηνός αποτελεί μια δυνητικά θανατηφόρο ασθένεια. Ο μηνιγγιτιδιόκοκκος χτυπάει προκαλώντας μηνιγγίτιδα ιδιαίτερα σε μωρά τριών μηνών προκαλώντας σοβαρά νευρολογικά συμπτώματα, τα οποία συχνά συνοδεύουν το παιδί για όλη του τη ζωή. Ο πνευμονιόκοκκος μπορεί να οδηγήσει βρέφη ηλικίας 9 μηνών σε βαριά πνευμονία ή σηψαιμία.

Κάθε χρόνο αναρτάται στο διαδίκτυο το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Παιδιών και Εφήβων, όπως αυτό διαμορφώνεται από την Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών, με στόχο την όσο το δυνατό καλύτερη προστασία των παιδιών και των εφήβων έναντι των μεταδοτικών νοσημάτων.

Τα εμβόλια αποτελούν βιολογικά σκευάσματα τα οποία παρέχουν ανοσία στον οργανισμό έναντι κάποιου συγκεκριμένου παθογόνου μικροοργανισμού. Ωστόσο,τα εμβόλια δεν μπορούν να εγγυηθούν πλήρη προστασία από κάποια ασθένεια.

Υπάρχουν πέντε διαφορετικοί τύποι εμβολίων:

Τα αδρανοποιημένα εμβόλια τα οποία περιέχουν αδρανοποιημένους μικροοργανισμούς, που ήταν στο παρελθόν ενεργοί, αλλά έχουν υποστεί καταστροφή από χημικές ενώσεις, θέρμανση, ακτινοβολίες ή αντιβιοτικά. Τέτοια παραδείγματα είναι για εμβόλια για τη γρίπη, τη χολέρα, τη βουβωνική πανώλη, την πολιομυελίτιδα, την ηπατίτιδα Α και τη λύσσα.

Τα εμβόλια με ζώντες εξασθενημένους μικροοργανισμούς, που περιέχουν ιούς, οι οποίοι έχουν αναπτυχθεί κάτω από συνθήκες που αδρανοποιούν τις ιδιότητές τους, ή χρησιμοποιούν συγγενείς αλλά λιγότερο επικίνδυνους μικροοργανισμούς για να προκαλέσουν μία ευρεία ανοσοαπόκριση. Συνήθως προκαλούν πιο μεγάλης διάρκειας ανοσολογικές αποκρίσεις και προτιμώνται για υγιείς ενήλικες. Όμως δεν είναι κατάλληλα για εξασθενημένα άτομα (ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς, έγκυες γυναίκες), ενώ σπάνια μπορούν να μεταλλαχθούν σε μία ενεργή μορφή και να προκαλέσουν την ασθένεια.

Τα τοξικογενή εμβόλια, τα οποία παράγονται από αδρανοποιημένα τοξικά παράγωγα που προκαλούν την ασθένεια αντί για τον ίδιο τον μικροοργανισμό. Παραδείγματα εμβολίων βασισμένα σε τοξίνες είναι το εμβόλιο του τετάνου και της διφθερίτιδας.

Τα εμβόλια υπομονάδων στα οποία εισάγεται ένας εξασθενημένος ή ανενεργός μικροοργανισμός με στόχο την πρόκληση ανοσοαπόκρισης ( που μπορεί το εμβόλιο αυτό να χαρακτηριστεί ως ένα εμβόλιο πλήρους αντιγόνου), μπορούμε να εισάγουμε ένα τμήμα αυτού που μπορεί και αυτό να διεγείρει το ανοσοποιητικό σύστημα. Στα παραδείγματα συμπεριλαμβάνεται το εμβόλιο για την ηπατίδα Β, το οποίο συντίθεται από επιφανειακές πρωτεΐνες του εν λόγω ιού (παλαιότερα λαμβάνονταν από τον ορό του αίματος χρόνιων ασθενών, σήμερα με μεθόδους ανασυνδυασμού DNA και γενετικής μηχανικής), το όμοιο με τον ιό σωματίδιο που χρησιμοποιείται στο εμβόλιο εναντίον του ιού HPV ( ιός σχετικός με τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας) που περιέχει μία πρωτεΐνη της κάψας, καθώς και εμβόλια για τον ιό της γρίπης.

Τα εμβόλια σύζευξης όπως είναι τα εμβόλια κατά της μηνιγγίτιδας.

Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες των εμβολίων είναι η ερυθρότητα και ο πόνος στο σημείο εμβολιασμού, καθώς και η κόπωση, η αδυναμία και ο χαμηλός πυρετός. Όλα αυτά τα συμπτώματα αυτοπεριορίζονται μέσα σε λίγες ημέρες, ενώ η ανοσοποίηση του οργανισμού προστατεύει έναντι των μικροοργανισμών για αρκετά χρόνια, ανάλογα με τον τύπο του εμβολίου.

Πριν από τον εμβολιασμό ωστόσο, καλό είναι να ενημερώνετε τον παιδίατρό σας για πιθανές αλλεργίες του παιδιού (όπως αλλεργία σε αντιβιοτικά, στο ασπράδι του αυγού και σε άλλα πιθανά έκδοχα των εμβολίων) καθώς και για την εμφάνιση πυρετού τη λήψη φαρμάκων ή την παρουσία χρόνιων παθήσεων.