Skip to main content

19/11: Στην παιδική κακοποίηση λέμε STOP!

Υπάρχουν θέματα και καταστάσεις που σε κάνουν να σκέφτεσαι πόσο άδικη και σκληρή μπορεί να γίνει η ζωή για κάποια παιδιά. Τα παιδιά της κακοποίησης είναι και δικά μας παιδιά και οφείλουμε να τα προστατεύουμε.

Η σημερινή ημέρα, 19 Νοεμβρίου έχει καθιερωθεί ως η Ημέρα κατά της παιδικής κακοποίησης, όπως αποφασίστηκε το 2000 στη Σύνοδο Κορυφής της Παγκόσμιου Ενώσεως Γυναικών, σε μια προσπάθεια ευαισθητοποίησης των πολιτών και καταστολής του φαινομένου.

Τι συμβαίνει στην Ελλάδα;

Ο ακριβής αριθμός των κακοποιημένων παιδιών δεν έχει αποσαφηνιστεί, κυρίως λόγω της «κοινωνικής ντροπής» και της υποαναφοράς των συμπτωμάτων.

Υπάρχουν δύο κύρια προβλήματα σχετικά με την κακοποίηση των παιδιών:

1. Σπάνια τα ίδια τα παιδιά καταγγέλλουν τους θύτες (είτε λόγω συγγένειας, είτε λόγω απειλών που έχουν δεχτεί, είτε λόγω του φόβου ότι δεν θα τους πιστέψει κανείς).

2. Η κακοποίηση είναι πολύ δύσκολο να αποδειχθεί, ιδίως όταν δεν υπάρχουν ιατροδικαστικές ενδείξεις. Αποδεικνύεται μόνον, όταν υπάρχουν μάρτυρες ή ομολογία του θύτη. Αλλά ακόμα κι όταν υπάρχουν μάρτυρες, η δυσπιστία, η πάντα υπαρκτή πιθανότητα λάθους, καθώς και ο φόβος εμπλοκής σε δικαστικές διαμάχες οδηγεί τους ανθρώπους να απωθούν τις υποψίες.

Ο θύτης είναι συνήθως οικείο πρόσωπο

Εκτός από τους γονείς, τα παιδιά μπορεί να κακοποιηθούν από φίλους των γονέων και άλλα γνωστά τους άτομα. Μόλις το 3% των κακοποιητών είναι άτομα άγνωστα στο παιδί.

Οι συχνότερες μορφές κακοποίησης είναι:

α) Παραμέληση: η μη παροχή φροντίδας στο παιδί από τον γονέα ή κηδεμόνα ή υπεύθυνο πάροχο:

• μη παροχή επαρκούς τροφής, στέγης, ένδυσης, πρόσβασης στο σύστημα υγείας

• η ελλιπής εποπτεία

• η έκθεση του παιδιού σε περιβάλλον που ελλοχεύει κινδύνους

• η ανάθεση της φροντίδας του παιδιού σε κάποιον μη ικανό φροντιστή

• η εγκατάλειψη ή εκδίωξή του από το σπίτι

β) Ενδοοικογενειακή βία: πραγματική ή απειλούμενη άσκηση σωματικής, σεξουαλικής ή συναισθηματικής βίας εντός του οικογενειακού περιβάλλοντος.

γ) Σωματική κακοποίηση: πρόκληση ή προσπάθεια πρόκλησης σωματικού πόνου ή τραύματος.

δ) Σεξουαλική κακοποίηση: περιλαμβάνει μία ποικιλία σεξουαλικών συμπεριφορών που λαμβάνουν χώρα μεταξύ ενός μεγαλύτερου ατόμου και ενός παιδιού:

Σεξουαλικά φιλιά, σεξουαλικό άγγιγμα, χάδι στα γεννητικά όργανα, διείσδυση, αποκάλυψη επίμαχων σημείων, λεκτική πίεση για σεξ, σεξουαλική εκμετάλλευση ή προώθηση, έκθεση στην πορνογραφία.

Ενδείξεις κακοποίησης

• Η καθυστέρηση στην αναζήτηση βοήθειας, ιστορικό με ασάφειες που δεν ταιριάζουν με την κλινική εικόνα ούτε με την εξελικτική φάση του παιδιού (π.χ. ένα βρέφος 2-3 μηνών δεν πέφτει μόνο του από την κούνια!)

• Τραυματισμοί, σε διαφορετικά χρονικά διαστήματα (επανειλημμένα επεισόδια βίας)

• Τραυματισμοί χαρακτηριστικοί κακοποίησης (π.χ. έγκαυμα από τσιγάρο )

• Ο απορριπτικός τρόπος που οι γονείς μιλούν στο ή για το παιδί τους (π.χ. «χαζό», «άχρηστο») ή δεν αναφέρονται ονομαστικά σε αυτό το παιδί (σε αντίθεση με τα άλλα τους παιδιά)

• Τα τραύματα σταματούν να «ανανεώνονται», μόλις το παιδί απομακρυνθεί από το περιβάλλον του.

• Το παιδί δεν αντιδρά στον αποχωρισμό από τους γονείς, ούτε χαίρεται με την επανένωσή του μαζί τους.

Γενικά χαρακτηριστικά ενός κακοποιημένου παιδιού

• Δυσκολία να εμπιστεύεται ενήλικες

• Φόβος προς τους γονείς του, απροθυμία να επιστρέψει στο σπίτι

• Προσκόλληση σε άγνωστα άτομα

• Εξαιρετικά χαμηλή αυτοεκτίμηση

• Υπερβολική υπακοή, παθητικότητα, απόσυρση

• Έντονο άγχος

• Δυσκολίες στις συναναστροφές με συνομήλικους

• Χρήση «ενήλικης» γλώσσας, π.χ. βωμολοχίες ή σεξουαλικά υπονοούμενα

• Παλινδρομημένη συμπεριφορά, π.χ. ενούρηση, εγκόπριση κ.λπ.

Αν πιστεύετε ότι κάποιο παιδί είναι θύμα κακοποίησης καλέστε στην Εθνική Τηλεφωνική Γραμμή για τα παιδιά 1056, η οποία παρεμβαίνει άμεσα όταν κάποιο παιδί κινδυνεύει.

Μην αδρανείτε, μην αγνοείτε τις ενδείξεις πιστεύοντας ότι κάποιος άλλος θα προστατέψει το παιδί. Πολλά παιδιά θα είχαν σωθεί, αν όσοι ήξεραν ή υποψιάζονταν, είχαν κάνει έστω ένα τηλέφωνο στις Αρχές.