Skip to main content

Πως να μεγαλώσετε Budget-Smart παιδιά

Σε ένα κόσμο που αλλάζει τόσο γρήγορα είναι πολύ σημαντικό να μιλήσουμε στα παιδιά μας για τα χρήματα και να τους εξηγήσουμε τη διαχείρισή τους. Παρέχοντας στα παιδιά μας μία στέρεα χρηματοοικονομική παιδεία, εξασφαλίζουμε την υπεύθυνη στάση τους στα θέματα αυτά ως ενήλικες.

Πως να εξηγήσουμε στα παιδιά μας τα σχετικά με τα χρήματα?

Αποκτήστε αυτή την καλή συνήθεια και συζητάτε συχνά αυτά τα θέματα με τα παιδιά σας. Μερικές σκέψεις για το πώς και το τι:

Αρχίστε από μικρή ηλικία. Ήδη από την ηλικία των τριών ετών τα περισσότερα παιδιά αρχίζουν να κάνουν ερωτήσεις σχετικές με το χρήμα και τις λειτουργίες του. Τότε είναι και η κατάλληλη ηλικία να θέσουμε ως πρότυπα σωστές καταναλωτικές συνήθειες και να τονίσουμε το θέμα της αποταμίευσης. Όσο πιο νωρίς ανοίξουμε τραπεζικούς λογαριασμούς στα παιδιά μας τόσο νωρίτερα θα αρχίσουν να αντιλαμβάνονται την αξία των χρηματικών ποσών, να παρακολουθούν τις διάφορες κινήσεις, να συνειδητοποιήσουν τις έννοιες της «κατάθεσης», της «ανάληψης», του «επιτοκίου», της «υπερημερίας», κλπ.

Εμπεδώστε στα παιδιά σας την έννοια ότι τα λεφτά βγαίνουν από τη δουλειά. Κερδίζοντας τα δικά τους χρήματα διδάσκει στα παιδιά μας την αξία τους και τις παραμέτρους του χρόνου, της ικανότητας, των δεξιοτήτων και του απαιτούμενου μόχθου. Τα χρήματα είναι δύσκολη υπόθεση! Παιδιά που συνηθίζουν να παίρνουν αμέσως αυτό που θέλουν δεν θα μάθουν ποτέ την αξία των αγαθών που αποκτούν.

Αξιοποιήστε το χαρτζηλίκι για εκπαίδευση! Δώστε στα παιδιά χαρτζηλίκι έτσι ώστε να έχουν ένα δικό τους «εισόδημα» μέσω του οποίου θα παίρνουν τα δικά τους μαθήματα καθημερινής διαχείρισης σε πραγματικές συνθήκες ζωής. Ενθαρρύνετε τα παιδιά σας να καταναλώσουν και να αποταμιεύσουν.

• «Προϋπολογισμός». Όσο τα παιδιά μεγαλώνουν γίνονται καταναλωτές και είναι έτοιμα να μάθουν να κάνουν καλές επιλογές. Εάν νομίζετε ότι το παιδί σας είναι έτοιμο βάλτε περιορισμούς στον προϋπολογισμό των καταλωτικών τους επιλογών. Βοηθήστε τα να κατανοήσουν την εγκράτεια και τις περιορισμένες αγορές. Μάθετε στα παιδιά σας να ψάχνουν για ευκαιρίες. Αφήστε τα να κάνουν και λάθος επιλογές -έτσι μαθαίνουν.

Αρχίστε έγκαιρα τις επενδύσεις μαζί με τα παιδιά σας. Μελέτες δείχνουν ότι έχει μικρότερη σημασία σε τι επενδύεις από αυτό καθ’ εαυτό το γεγονός ότι επενδύεις και μάλιστα σε συγκεκριμένα τακτικά χρονικά διαστήματα και με μακροχρόνια προοπτική. Επιλέξτε μετοχές που τα παιδιά κατανοούν από εταιρείες που γνωρίζουν, όπως η NIKE και η DISNEY. Επιλέξτε ένα ισορροπημένο αμοιβαίο κεφάλαιο.Δείξτε στα παιδιά σας πως να παρακολουθούν την πορεία αυτών των τοποθετήσεων.

Βοηθήστε τα παιδιά σας να κατανοήσουν τις συνέπειες ενός χρέους. Όσο μεγαλώνουν φροντίστε να συνειδητοποιούν την ανάγκη αποφυγής ενός δανεισμού και –εάν αυτός είναι αναπόφευκτος- την αποτελεσματική διαχείριση του προκύψαντος χρέους. Να θυμάστε πάντα ότι πρέπει να κάνετε και εσείς οι ίδιοι πράξη αυτά που διδάσκετε στα παιδιά σας.

• Ένα πολύ καλό σημείο γιά να αρχίσει η χρηματοοικονομική εκπαίδευση ενός παιδιού είναι το ATM!Εξηγήστε στο παιδί σας ότι στο ΑΤΜ βρίσκονται χρήματα που έχετε ήδη κερδίσει, αποταμιεύσει καιέχετε στην κατοχή σας και ότι το ΑΤΜ δεν είναι μία μαγική μηχανή σε ένα τοίχο πού χαρίζει λεφτά! Τα παιδιά πρέπει να καταλάβουν ότι όταν κάνουν ανάληψη από ένα ΑΤΜ το ποσό απομειώνει τον τραπεζικό τους λογαριασμό και έτσι θα έχουν λιγότερα χρήματα για να ξοδέψουν στην συνέχεια.

• Όταν κάνετε ψώνια στο σούπερ μάρκετ εξηγήστε στα παιδιά τις τιμές των αγαθών και ότι μπορούν να βρούν φθηνότερες ή ακριβότερες εκδοχές του ίδιου προϊόντος. Με την ευκαιρία αυτή συζητήστε επίσης μαζί τους την δυνατότητα να ψάξουν και για καλύτερες τιμές. Βάλτε τα παιδιά να συγκρίνουν τιμές και να κατανοήσουν τις διαφορές. Εάν θέλουν οπωσδήποτε μία συγκεκριμένη μάρκα ας καταλάβουν ότι πιθανόν να πρέπει να πληρώσουν ακριβότερα!.

Στην εποχή των πιστωτικών και χρεωστικών καρτών, του internet banking και των online αγορών, τα παιδιά δεν βλέπουν την ανταλλαγή φυσικού χρήματος [χαρτονομίσματα ή νομίσματα] και πιθανόν δυσκολεύονται να κατανοήσουν τον τρόπο και την αξία των αγαθών που διακινούνται. Ο κίνδυνος είναι να εκλάβουν αυτή την«αόρατη» χρηματοοικονομική δραστηριότητα ως ατελείωτο και εύκολο χρήμα, μη κατανοώντας ότι τα ποσά αυτά προέρχονται από πραγματικά χρήματα σε πραγματικούς τραπεζικούς λογαριασμούς της οικογένειας. Εξηγήστε λοιπόν στα παιδιά σας όλες αυτές τις παραμέτρους των διαδικτυακών συναλλαγών και προσγειώστε τα ώς προς την προέλευση των ποσών!.

Η ουσία είναι ότι τα παιδιά μαθαίνουν και εκπαιδεύονται για τα χρήματα μέσω δύο οδών: μέσω των δικών τους εμπειριών και από την παρακολούθηση των πράξεων και της συμπεριφοράς των γονέων τους. Δημιουργήστε λοιπόν θετικές εμπειρίες στα παιδιά ως προς τη χρηματοοικονομική διαχείριση, ενημερώστε τα, εξορθολογίσετε τις επιθυμίες και τις απαιτήσεις τους, παραμένοντας πάντα το θετικό πρότυπο που τόσο πολύ χρειάζονται. Το τελευταίο είναι ότι καλύτερο μπορείτε να κάνετε. Τα παιδιά δεν ακολουθούν πάντα τις συμβουλές, πείθονται όμως πάντα από το καλό παράδειγμα και το ισχυρό πρότυπο. Εάν τα παιδιά αναπτύξουνχρηματοοικονομικές διαχειριστικές ικανότητες από μικρή ηλικία θα είναι έτοιμα γιά τις προκλήσεις της ενήλικης ζωής, τις δυσκολίες του επαγγέλματος και τελικά της δικής τους οικογένειας.

Και κάτι τελευταίο αλλά εξίσου σημαντικό: Ποτέ μην ξεχνάτε να τονίζετε στα παιδιά σας ότι τα καλύτερα πράγματα στη ζωή είναι δωρεάν!