Skip to main content

Παχυσαρκία: πόσο επιβαρύνει την υγεία των παιδιών

Η υγιεινή διατροφή αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο για την εύρυθμη λειτουργία του οργανισμού των παιδιών. Δυστυχώς, όμως, τα τελευταία χρόνια παρατηρούνται ραγδαίες μεταβολές στις διατροφικές συνήθειες της μέσης ελληνικής οικογένειας οι οποίες έχουν οδηγήσει στην εξάπλωση της παιδικής παχυσαρκίας. Η Ελλάδα κρατάει παγκοσμίως τα πρωτεία στο ποσοστό παχύσαρκων παιδιών (44% για τα αγόρια και 38% για τα κορίτσια ηλικίας 5-17 ετών).

Κλινικές μελέτες έχουν αναδείξει τη σημαντική συμμετοχή της αύξησης του σωματικού βάρους στην σωστή λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού από τη νεαρή κιόλας ηλικία. Οι επιπτώσεις της παχυσαρκίας δεν γίνονται σχεδόν ποτέ άμεσα εμφανείς. Οι παθοφυσιολογικές αλλαγές που συντελούνται στο κυτταρικό επίπεδο χρειάζονται αρκετό καιρό για να γίνουν κλινικά αντιληπτές στην καθημερινότητα. Ωστόσο, σε βάθος χρόνου έχει αποδειχθεί ότι οι παχύσαρκοι άνθρωποι κινδυνεύουν από την εμφάνιση καρδιαγγειακών προβλημάτων (περιφερικές θρομβώσεις, στεφανιαία νόσος, εγκεφαλικά επεισόδια), αναπνευστικών προβλημάτων (περιοριστική πνευμονοπάθεια, άσθμα), σακχαρώδους διαβήτη καθώς και από ορισμένους τύπους καρκίνου (καρκίνος ενδομητρίου, καρκίνος μαστού).

Πέρα από την εμφάνιση αυτών των σοβαρότατων νοσημάτων, τα παχύσαρκα παιδιά εμφανίζουν πολλές φορές ψυχολογικά προβλήματα, όπως στρες, χαμηλή αυτοεκτίμηση και διαταραχές της συμπεριφοράς. Τα περισσότερα από αυτά οφείλονται στην εξάπλωση του κοινωνικού, και ιδιαίτερα του σχολικού, εκφοβισμού (bullying) καθώς συχνά οι συνομήλικοί τους τα πειράζουν και τα εμπαίζουν.

Η αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκία προϋποθέτει την κατανόηση των παραγόντων που συμμετέχουν στην αύξηση του σωματικού βάρους, συμπεριλαμβανομένων των εμπλεκόμενων ορμονών και γονιδίων. Ωστόσο, αν εξαιρέσει κανείς ακραίες περιπτώσεις παχυσαρκίας που οφείλονται σε ενδοκρινικά ή γενετικά αίτια, φαίνεται ότι τα περισσότερα παχύσαρκα παιδιά απλά καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες τροφής και γυμνάζονται πολύ λιγότερο από τα συνομήλικά τους με φυσιολογικό βάρος.

Δύο είναι οι κυριότεροι διατροφικοί παράγοντες που συμβάλλουν στην αυξημένη καθημερινή πρόσληψη θερμίδων.

• Όλοι οι γονείς ανησυχούμε κατά διαστήματα για το αν το παιδί μας τρώει όσο πρέπει. Οι περισσότεροι μάλιστα συχνά πιέζουμε τα παιδιά να καταναλώσουν περισσότερη τροφή. Η αντίληψη πως το παιδί «δεν τρώει όσο χρειάζεται» είναι λανθασμένη καθώς ο οργανισμός όλων των παιδιών ηλικίας 3-14 ετών ελέγχει εξαιρετικά το ενεργειακό του ισοζύγιο. Με απλά λόγια αυτό σημαίνει ότι το παιδί έχει ενδογενώς την ικανότητα να φάει ακριβώς τις θερμίδες που του είναι απαραίτητες για την ανάπτυξή του, αποφεύγοντας τις περιττές που απλά προστίθενται ως περιττό λίπος.

• Ταυτόχρονα το καθημερινό διαιτολόγιο έχει μεταβληθεί σημαντικά και πλέον περιέχει τροφές που είναι πιο πλούσιες σε θερμίδες (λιπαρά, υδατάνθρακες, πρωτεΐνες) ενώ έχει περιοριστεί σημαντική η κατανάλωση φυτικών ινών. Η εξάπλωση των προεπεξεργασμένων προϊόντων όπως οι «φυσικοί» χυμοί, τα σνακ και τα διάφορα μικρογεύματα που περιέχουν γλυκαντικές ουσίες επιβαρύνει σημαντικά την καθημερινή θερμιδική πρόσληψη.

Φροντίστε για τη σωστή διατροφή του παιδιού σας, λαμβάνοντας υπόψη πως ένα σωστό καθημερινό διαιτολόγιό θα πρέπει να περιλαμβάνει ισοσκελισμένα όλες τις θρεπτικές ουσίες που έχει ανάγκη το σώμα, συμπεριλαμβανομένων των υδατανθράκων, των πρωτεϊνών και των λιπιδίων. Κρατήστε την παχυσαρκία μακριά και τα παιδιά σας υγιή.