Skip to main content

Όλα όσα θέλετε να ξέρετε για τον παιδικό διαβήτη

Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη σήμερα, 14 Νοεμβρίου, και βρίσκουμε αφορμή να μάθουμε περισσότερα για τον παιδικό διαβήτη έτσι ώστε να είμαστε ενημερωμένοι για την υγεία των παιδιών μας.

Ο σακχαρώδης διαβήτης στα παιδιά δεν είναι σπάνιο νόσημα καθώς περίπου 15 νέα περιστατικά εμφανίζονται κάθε χρόνο για κάθε 100.000 παιδιά.

Τι είναι ο σακχαρώδης διαβήτης:
Το φαγητό που τρώμε έχει μέσα σάκχαρο (γλυκόζη). Ο οργανισμός έχει την δυνατότητα να παίρνει την γλυκόζη και να την χρησιμοποιεί για την παραγωγή ενέργειας. Είναι λοιπόν στην ουσία η γλυκόζη το "καύσιμο" για τον οργανισμό μας. Χωρίς αυτή δεν θα μπορούσαμε να κινηθούμε, να διαβάσουμε, να παίξουμε, να αναπνέουμε και γενικά χωρίς ενέργεια δεν υπάρχει ούτε ζωή.

Η γλυκόζη όμως δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί από μόνη της. Χρειάζεται μια ορμόνη που λέγεται ινσουλίνη, η οποία είναι υπεύθυνη για να μεταφέρει την γλυκόζη μέσα στα κύτταρα του οργανισμού. Η ινσουλίνη παράγεται από ένα μεγάλο όργανο που βρίσκεται κοντά στο στομάχι και λέγεται πάγκρεας. Το πάγκρεας παράγει και άλλες ορμόνες καθώς επίσης και σημαντικά ένζυμα. Τα κύτταρα που παράγουν την ινσουλίνη αποτελούν μόνο το 2% του παγκρέατος. Η γλυκόζη λοιπόν μπορεί να κυκλοφορά στον οργανισμό μας αλλά αν δεν υπάρχει ινσουλίνη ο οργανισμός δεν μπορεί ουσιαστικά να τη χρησιμοποιήσει.

Στον τύπο του σακχαρώδη διαβήτη που εμφανίζεται στα παιδιά ο οργανισμός δεν μπορεί να παράγει ινσουλίνη και έτσι δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει και την γλυκόζη. Έτσι αν το παιδί σας έχει σακχαρώδη διαβήτη, παρά το γεγονός ότι θα τρώει, ο οργανισμός του δεν θα μπορεί να χρησιμοποιήσει την γλυκόζη για να παράγει ενέργεια.

Πόσες μορφές σακχαρώδη διαβήτη υπάρχουν;
1. Τύπου Ι σακχαρώδης διαβήτης ή νεανικός σακχαρώδης διαβήτης: Στην μορφή αυτή του διαβήτη το πάγκρεας δεν παράγει καθόλου ινσουλίνη. Τα κύτταρα του οργάνου αυτού που είναι υπεύθυνα για την παραγωγή της ινσουλίνης σταδιακά καταστρέφονται και δεν είναι δυνατή η παραγωγή της ινσουλίνης. Όπως φαίνεται και από τον τίτλο η μορφή αυτή του διαβήτη προσβάλλει τα παιδιά.

2. Τύπου ΙΙ σακχαρώδης διαβήτης ή σακχαρώδης διαβήτης ενηλίκων: Στη μορφή αυτή του διαβήτη το πάγκρεας δεν παράγει αρκετή ινσουλίνη ή η ινσουλίνη που παράγεται δεν κάνει καλά τη δουλειά της. Προσβάλλει συνήθως άτομα μεγαλύτερα των 40 χρόνων και συνήθως αντιμετωπίζεται με δίαιτα ή σε συνδυασμό με χάπια που μαστιγώνουν το πάγκρεας για να παράγει περισσότερη ινσουλίνη.

Πώς αρρωσταίνει ένα παιδί με σακχαρώδη διαβήτη;
Τα παιδιά με σακχαρώδη διαβήτη έχουν ένα συγκεκριμένο γονίδιο. Γεννιούνται δηλαδή με μια προδιάθεση για να αναπτύξουν κάποια στιγμή σακχαρώδη διαβήτη. Τα γονίδια τα κληρονομούμε από τους γονείς μας και αυτά καθοδηγούν τον τρόπο ανάπτυξης του οργανισμού. Υπάρχουν όμως δυστυχώς και γονίδια πάνω στα οποία είναι γραμμένο ότι το παιδί μπορεί να αναπτύξει σε κάποια φάση της ζωής του σακχαρώδη διαβήτη. Το πότε θα τον παρουσιάσει κανένας δεν ξέρει.

- Πολλοί επιστήμονες πιστεύουν πως μια ίωση μπορεί να διεγείρει τον οργανισμό του παιδιού που έχει την προδιάθεση οπότε θα εκδηλώσει σακχαρώδη διαβήτη. ΠΡΟΣΟΧΗ, ένα παιδί που δεν έχει την προδιάθεση δεν πρόκειται να εκδηλώσει σακχαρώδη διαβήτη επειδή πέρασε ένα κρυολόγημα.

- Ο σακχαρώδης διαβήτης δεν μεταδίδεται από άτομο σε άτομο σε καμιά περίπτωση.

- Κανένα παιδί δεν παρουσιάζει σακχαρώδη διαβήτη επειδή τρωει πολλά γλυκά. Είναι όμως σίγουρα κακή διατροφική συνήθεια.

Πώς εκδηλώνεται (συμπτώματα) ο σακχαρώδης διαβήτης:
Ο οργανισμός παρά το γεγονός ότι έχει μπόλικο σάκχαρο δεν μπορεί να το χρησιμοποιήσει και έτσι ο εγκέφαλος δίνει σήμα ότι χρειάζεται σάκχαρο. Το αποτέλεσμα είναι να αρχίσει το παιδί να τρώει υπερβολικά (πολυφαγία). Ταυτόχρονα όμως βρίσκει άλλους τρόπους για να παράγει ενέργεια με αποτέλεσμα να χάνει βάρος (απώλεια βάρους σώματος). Το σάκχαρο αποβάλλεται από τα ούρα και συμπαρασύρει μαζί του μπόλικο νερό, έτσι το παιδί παρουσιάζει πολυουρία. Ο οργανισμός όμως θα πρέπει να αντικαταστήσει το χαμένο νερό, γι` αυτό και παρουσιάζει πολυδιψία. Ο κύριος μηχανισμός του οργανισμού για παραγωγή ενέργειας είναι η καύση του λίπους. Η καύση όμως του λίπους αφήνει πολλά οξέα στο αίμα, τα οποία προκαλούν γρήγορη αναπνοή (ταχύπνοια) και παράξενη μυρωδιά της αναπνοής (άσχημη μυρωδιά αναπνοής).

Αν δεν διαγνωστεί έγκαιρα, τότε τα οξέα που παράγονται επηρεάζουν την λειτουργία του εγκεφάλου και το παιδί μπορεί να πέσει σε κώμα.

Υπάρχουν όμως και άλλα συμπτώματα που μπορεί να εκδηλώσει στην αρχή ένα παιδί με σακχαρώδη διαβήτη και είναι χρήσιμο να τα γνωρίζετε.
1. Να βρέχει το κρεβάτι του το βράδυ, ενώ δεν το έκανε προηγουμένως. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε παιδί που ξαφνικά αρχίζει να βρέχει το κρεβάτι του έχει σακχαρώδη διαβήτη.
2. Το παιδί μπορεί να παρουσιάζει κοιλιακά άλγη (κοιλόπονο) που καμιά φορά μπορεί να συγχυστεί με σκωληκοειδίτιδα ή ίωση.
3. Τα κορίτσια μπορεί να παρουσιάσουν μυκητιασικές κολπίτιδες.

Πώς γίνεται η διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη:
Η διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη είναι εύκολη φτάνει κάποιος να το σκεφτεί. Ο γιατρός θα ζητήσει αμέσως λίγα ούρα, τα οποία θα ελέγξει αν περιέχουν γλυκόζη. Τα παιδιά με σακχαρώδη διαβήτη αποβάλλουν από τα ούρα τους μεγάλες ποσότητες γλυκόζης. Μπορεί επίσης να ζητήσει να μετρηθεί και η γλυκόζη του αίματος ή και άλλες εξετάσεις αίματος που είναι χρήσιμες για να διαπιστώσει αν έχουν δημιουργηθεί προβλήματα από την χρησιμοποίηση των λιπών σαν "καύσιμη ύλη" από τον οργανισμό.

Ποια η θεραπεία και πώς αντιμετωπίζεται;
Ο σακχαρώδης διαβήτης δυστυχώς ακόμη δεν θεραπεύεται. Αυτό που γίνεται σήμερα είναι η σωστή ρύθμιση του επιπέδου της γλυκόζης αίματος χορηγώντας την κατάλληλη ινσουλίνη και ακολουθώντας την ανάλογη δίαιτα. Η καθημερινή χορήγηση της ινσουλίνης προϋποθέτει και καθημερινά τρυπήματα του σώματος του παιδιού. Ευτυχώς ο καινούριος τρόπος χορήγησης της ινσουλίνης με τα "πενάκια" είναι σχεδόν ανώδυνος. Η ινσουλίνη βρίσκεται σε ένα στυλό. Εσείς ή το παιδί σας μπορείτε εύκολα να ρυθμίσετε την δόση της ινσουλίνης, που έχει εισηγηθεί ο γιατρός να δοθεί στο παιδί, και με ένα γρήγορο τσίμπημα χορηγείται η ινσουλίνη στο παιδί.

Οι επιστήμονες εργάζονται ήδη στην παραγωγή σκευασμάτων για την χορήγηση ινσουλίνης χωρίς τρυπήματα όπως είναι το χάπι και τα σπρέι. Η ποιότητα της ινσουλίνης έχει βελτιωθεί σημαντικά αφού πλέον όλες οι ινσουλίνες κατασκευάζονται με ειδική τεχνική και δεν είναι το αποτέλεσμα επεξεργασίας ινσουλίνης ζώων. Επίσης κυκλοφορούν στο εμπόριο διάφορες μορφές ινσουλίνης ανάλογα με την διάρκεια δράσης τους και έτσι δίνουν την δυνατότητα στο γιατρό σας να επιχειρήσει ρύθμιση του διαβήτη με λιγότερα τρυπήματα.

(πληροφορίες άρθρου: paidiatros.com, Δρ Αδάμος Χατζηπαναγής, παιδίατρος)