Skip to main content

«Χτίζοντας» αυτοπεποίθηση! Πώς μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου;

Η έννοια της αυτοπεποίθησης είναι μάλλον «ρευστή», ιδίως στα παιδιά. Μπορεί να σχετίζεται με την αυτοεκτίμηση αλλά δεν είναι πάντα συνυφασμένη με αυτήν. Και ενώ συμπεριλαμβάνει ως έναν βαθμό τη συναισθηματική αξιολόγηση του εαυτού, πρωτίστως σχετίζεται με το «το δρω».

Αυτό συμβαίνει γιατί αντανακλά συναισθήματα, προσδοκίες και πιστεύω που βασίζονται στις συνεχώς εξελισσόμενες ικανότητες και δυνατότητες των παιδιών. Δεν αποτελεί απαραίτητα ένα κεκτημένο, οπότε πολλές φορές μπορεί ένα παιδί να φαίνεται πολύ σίγουρο για τον εαυτό του και άλλες να ισχύει το ακριβώς αντίθετο. Κι αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό! Εξάλλου για τα παιδιά, η εμπιστοσύνη στον εαυτό επαναπροσδιορίζεται συνέχεια, λόγω της αλληλεπίδρασης με έναν κόσμο που συνεχώς αλλάζει.

Υπάρχουν όμως και κάποιες σταθερές. Μέσα από τις σχέσεις με άλλα πρόσωπα, τα παιδιά μπορούν να βιώσουν την ασφάλεια και την εμπιστοσύνη που χρειάζονται. Μπορούν να μιμηθούν συμπεριφορές και να μάθουν τις συνέπειες και τα αποτελέσματα των πράξεων τους.

Ποιες είναι οι προϋποθέσεις; Να συμμετέχουν σε υποστηρικτικές και στοργικές σχέσεις, να γίνονται αποδέκτες ρεαλιστικών απαιτήσεων και να έχουν ευκαιρίες που ενισχύουν το κίνητρο τους για συμμετοχή και προσπάθεια.

Δώστε νόημα στον έπαινο

Μέσα στη μέρα τα παιδιά έχουν να κάνουν πολλά πράγματα που μπορεί να μην απαιτούν ιδιαίτερη προσπάθεια ή που πρέπει να γίνουν έτσι κι αλλιώς. Επαινώντας τα συνεχώς τα μαθαίνουμε ότι πρέπει να ανταμείβονται για το παραμικρό. Με αυτόν τον τρόπο, είτε αντιλαμβάνονται την αξία τους μόνο μέσα από τον έπαινο και τις κολακείες, είτε αποθαρρύνονται εύκολα όταν χρειάζεται να προσπαθήσουν πολύ για κάτι ή όταν κάι τους φαίνεται δύσκολο.

Όταν δίνετε περισσότερη έμφαση στη διαδικασία του «πράττω» ή «μαθαίνω», παρά στο αποτέλεσμα, τότε ακόμα και μια πιθανή αποτυχία δεν αποθαρρύνει εύκολα ένα παιδί. Αντίθετα, το βοηθά να αποκτήσει μια καλύτερη εικόνα για το εύρος των δυνατοτήτων του και τα αποτελέσματα που μπορεί να έχει όταν πραγματικά προσπαθεί για κάτι.

Αποφεύγετε τις «ετικέτες»

Οι χαρακτηρισμοί δεν βοηθούν πάντα στην ανάπτυξη της αυτοπεποίθησης, είτε θετικοί, είτε αρνητικοί, δεν παύουν να έχουν κάποια δυναμική. Αντί να λέτε συνέχεια στα παιδιά πόσο έξυπνα είναι, μπορείτε να τους εξηγείτε, τι είναι αυτό που έκαναν καλά ή να τους υπενθυμίσετε πόση προσπάθεια χρειάστηκε για να το πετύχουν.

Τα παιδιά πρέπει να μαθαίνουν τόσο τα δυνατά, όσο και τα αδύναμα σημεία τους. Μια εποικοδομητική κριτική από την πλευρά σας, τα βοηθάει να μάθουν καλύτερα τον εαυτό τους και αργότερα να δέχονται τη γνώμη των άλλων, όχι σαν απειλή, αλλά σαν έναυσμα για πιθανές αλλαγές.

Βοηθήστε στην επίλυση

Ένα πολύ σημαντικό κομμάτι είναι η ανάπτυξη στρατηγικών επίλυσης προβλημάτων. Δώστε περισσότερη έμφαση στο να δείξετε στα παιδιά πώς μπορούν να βελτιώσουν τις ικανότητες τους, χωρίς να τις θεωρούν δεδομένες. Όταν έχουν να κάνουν μια δραστηριότητα μην δίνετε έτοιμες λύσεις, αλλά μικρές βοήθειες όπου και όταν χρειάζεται, ώστε να καταφέρουν να φτάσουν όλο και πιο κοντά στο στόχο τους, με βάση τις δικές τους ικανότητες.

Ένα παιδί μπορεί να νιώθει αυτοπεποίθηση κάποιες φορές στη ζωή του και κάποιες όχι. Μπορεί σε κάποια πράγματα να τα καταφέρνει πολύ καλά και σε κάποια λιγότερο.

Δεν έχει τόσο νόημα να εστιάζετε στο τι μπορεί να κάνει στο παρόν, όσο στο πώς να το βοηθήσετε να τα καταφέρνει όλο και καλύτερα στο μέλλον. Όταν του δίνετε τις βάσεις που χρειάζεται θα μπορεί κάθε μέρα να «χτίζει» όλο και καλύτερα, με το δικό του τρόπο, την αυτοπεποίθησή του.