Skip to main content

Γονική αποξένωση: Όταν ο ένας γονιός απομακρύνει τα παιδιά από τον άλλον

Το 2002 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναγνώρισε το Σύνδρομο Γονικής Αποξένωσης, ένα σύνδρομο κατά το οποίο ο ένας γονέας απομακρύνει το παιδί του ή τα παιδιά του από τον άλλο γονέα.

Η 0Παγκόσμια Ημέρα για τη Γονική Αποξένωση ξεκίνησε από τον Καναδά το 2005 με στόχο την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση και σιγά σιγά εξαπλώθηκε σε όλον τον κόσμο.

Η συχνότητα εμφάνισης της γονικής αποξένωσης υπολογίζεται περίπου στο 20% των ζευγαριών που χωρίζουν έχοντας παιδιά. Φυσικά μπορεί να παρουσιαστεί σε κάποια ζευγάρια ενόσω ακόμα συμβιώνουν, αλλά η πληθώρα των περιπτώσεων αφορά ζευγάρια που έχουν πάρει διαζύγιο ή βρίσκονται σε διάσταση.

Η αποξένωση μπορεί να έχει τη μορφή της αφελούς αποξένωσης, φαινόμενο κατά το οποίο ο ένας γονέας κάνει αρνητικά σχόλια για τον άλλο διεκδικώντας την εύνοια του παιδιού.

Μία άλλη μορφή είναι η ενεργητική αποξένωση, όταν ο ένας γονέας επικρίνει τον άλλο γονέα, χάνοντας τον αυτοέλεγχό του, παρόλο που αναγνωρίζει ότι δεν είναι σωστό.

Η πλέον ακραία μορφή γονικής αποξένωσης συντελείται όταν ο γονέας προσπαθεί με κάθε τρόπο, ακόμα και με ακραίες συμπεριφορές, να καταστρέψει τη σχέση του παιδιού με τον άλλον γονέα.

Οι επιπτώσεις στο παιδί από τη γονική αποξένωση είναι μεγάλες και συνήθως παραμένουν ορατές και μετά την ενηλικίωση του παιδιού. Τα μικρότερα παιδιά μπορεί να παρουσιάσουν ψυχοσωματικά συμπτώματα και χαμηλή αυτοεκτίμηση. Καθώς μεγαλώνουν, η τοξικότητα των σχέσεων των γονέων τους προβάλλεται και στις δικές τους προσωπικές σχέσεις, που συνήθως χαρακτηρίζονται από απαιτητικότητα και υπερβολικές προσδοκίες. Η καταθλιπτική συμπτωματολογία στην ενήλικη ζωή συνδέεται με ενοχές και αυτομομφές, καθώς τα παιδιά μεγαλώνοντας συνειδητοποιούν την επίδραση που είχε η αποξένωση στη ζωή τους.

Πολλές φορές στα τοξικά διαζύγια, τα παιδιά χρησιμοποιούνται έτσι ώστε ο αποξενωτής γονέας να έχει κάποιο δευτερογενές όφελος, το οποίο μπορεί να κυμαίνεται από οικονομικά κέρδη έως την ικανοποίηση του αισθήματος εκδίκησης.

Κάθε παιδί έχει το θεμελιώδες δικαίωμα και την αδήριτη ανάγκη να διατηρεί σχέσεις αγάπης και με τους δύο γονείς του. Η αποστέρηση αυτού του δικαιώματος, όταν δεν συντρέχουν σοβαροί λόγοι όπως παραμέληση ή βία, αποτελεί μία μορφή παιδικής κακοποίησης.

Η γονική αποξένωση παρατηρείται συχνότερα στις μητέρες, χωρίς να αποκλείεται η πιθανότητα να είναι ο πατέρας αυτός που επιθυμεί την αποξένωση. Απ’ όποιον γονέα και αν προέρχεται, είναι κακοποιητική για το παιδί και πρέπει να σταματήσει πάραυτα, γιατί μαθαίνοντας να μισεί τον έναν από τους δύο γονείς του, μαθαίνει να μισεί ένα κομμάτι του εαυτού του.