Skip to main content

Αν δεν κάνεις αυτό που σου λέω, δεν θα σε αγαπώ!

«Εάν δεν φας όλο σου το φαγητό, δεν θα σε αγαπώ», «Σταμάτα να φωνάζεις, αλλιώς η μαμά δεν θα σε αγαπάει», «Πιες όλο το γάλα, γιατί αλλιώς θα φύγω»…

Αυτού του τύπου οι φράσεις μπορεί να είναι αρκετά οικείες στους περισσότερους. Όλοι τις έχουν ακούσει κάποια στιγμή και αρκετοί πιθανόν να τις έχουν χρησιμοποιήσει. Είναι ένας τρόπος επικοινωνίας που επιλέγουν κάποιες φορές οι γονείς για να κάνουν τα παιδιά να συνεργαστούν και να υπακούσουν ή απλά η αναπαραγωγή φράσεων που άκουγαν και οι ίδιοι, όταν ήταν παιδιά. Ο στόχος σαφώς είναι τα παιδιά να συνετιστούν και να επιλυθεί γρήγορα μια ανάρμοστη συμπεριφορά ή να ενισχυθεί ένα επιθυμητό επίτευγμα.

Συνήθως, τα αποτελέσματα δεν είναι τα αναμενόμενα… κάποια παιδιά μπορεί να αναστατωθούν περισσότερo, κάποια μπορεί να υποχωρήσουν για λίγο στις απαιτήσεις των γονιών και κάποια μπορεί να ξεσπάσουν με θυμό και περισσότερη ένταση. Οι αντιδράσεις κάθε παιδιού μπορεί να είναι διαφορετικές και ποικίλλουν ανά περίσταση.

Με αυτές τις φράσεις όμως τα παιδιά αντιλαμβάνονται και ακούνε τελικά κάτι πολύ διαφορετικό από αυτό που επιδιώκουν και πιστεύουν ότι πετυχαίνουν οι γονείς. Στην πραγματικότητα τέτοιου είδους φράσεις που υποδηλώνουν την άμεση ή έμμεση απειλή για τη στέρηση αγάπης ή την εγκατάλειψη και επιβάλλουν μία τιμωρία που δεν έχει καμία σχέση με την αρχική πράξη, ενισχύουν τον φόβο και την ντροπή.

Οι φράσεις αυτές δεν διαπαιδαγωγούν σωστά, δεν καθορίζουν με σαφήνεια τα όρια και τους κανόνες και δεν προάγουν την πειθαρχία. Στα αυτιά των παιδιών είναι άδικες και με μια δεύτερη ματιά είναι εντελώς αναποτελεσματικές.

Η συχνή χρήση τέτοιων απειλητικών φράσεων δείχνει στα παιδιά ότι όσα αισθάνονται, σκέφτονται ή νιώθουν δεν είναι σημαντικά και σταδιακά ενισχύουν έναν συγκεκριμένο τρόπο αντίληψης του κόσμου των ενηλίκων. Μπορεί να δημιουργήσουν εμπόδια στον συναισθηματικό δεσμό με τους γονείς και τους σημαντικούς άλλους, να επηρεάσουν αρνητικά την προσωπικότητα του παιδιού (αίσθηση ανεπάρκειας, ανασφάλεια, χαμηλή αυτοεκτίμηση κ.ά.), αλλά και τις πεποιθήσεις για τον εαυτό, τους άλλους και το μέλλον. Παράλληλα, λειτουργούν συχνά σαν πρότυπα συμπεριφοράς, σύμφωνα με τα οποία τα παιδιά μαθαίνουν έναν δυσλειτουργικό τρόπο επικοινωνίας, είτε για να πετύχουν κάτι που θέλουν, είτε για να δεχτούν πράξεις και απαιτήσεις άλλων.

Σκεφτείτε λίγο, θα λέγατε ποτέ στο παιδί σας κάποια από τις παρακάτω φράσεις;

«Αξίζεις να σε αγαπώ, μόνο όταν είσαι υπάκουος ή κάνεις αυτό που θέλω.»,

«Δεν έχει σημασία τι θέλεις εσύ ή τι μπορείς να κάνεις, γιατί μόνο εγώ αποφασίζω τι είναι αυτό που χρειάζεσαι»,

«Αν δεν είσαι καλό παιδί θα σταματήσω να σε αγαπάω ή θα σε εγκαταλείψω και αυτό είναι πιθανό ότι θα κάνουν και τα άλλα άτομα που θα αγαπήσεις στο μέλλον.»,

«Για να πετύχεις αυτό που θες, θα χρειαστεί να απειλήσεις ή να φοβίσεις κάποιον που σε αγαπάει»…

Η αγάπη που χρειάζονται τα παιδιά και αυτή που αισθάνονται οι γονείς για εκείνα είναι αδιαπραγμάτευτη. Μέσα από απειλητικές φράσεις, η αγάπη λανθασμένα εκφράζεται σαν ανταμοιβή, σαν κάτι το οποίο τα παιδιά πρέπει να κερδίσουν ή να προσπαθήσουν πολύ για μην χάσουν.

Ωστόσο, η αγάπη και η αποδοχή από τους γονείς πρέπει να είναι αυτονόητη και να μην συσχετίζεται με απαιτήσεις για συμμόρφωση και καλή συμπεριφορά. Φυσικά μια ακατάλληλη συμπεριφορά θα έχει συνέπειες και αυτό είναι κάτι που το παιδί θα πρέπει να μάθει. Όταν πρόκειται να ακολουθήσουν συνέπειες, για μία ανάρμοστη συμπεριφορά ή μη αποδεκτή πράξη, θα πρέπει πάντα να γίνεται ξεκάθαρος στο παιδί ο λόγος και να δίνονται ρεαλιστικές επιλογές.

Μην επιλέγετε τον συναισθηματικό χειρισμό και με κάθε ευκαιρία επιβεβαιώστε την αγάπη σας. Είναι το πιο σημαντικό εφόδιο που μπορείτε να παρέχετε στα παιδιά σας και δίνει την ευκαιρία για πραγματική επικοινωνία.