Skip to main content

Δεν αφήνω ποτέ το παιδί μου μόνο του

«Τρέμω στην ιδέα ότι μπορεί να τύχει κάτι στο παιδί μου, όπως στα 11χρονα στην Κύπρο. Και δεν το αφήνω να κουνήσει ρούπι, ούτε στον φούρνο δίπλα δεν το στέλνω. Κάνω καλά;»

Με κάθε άκουσμα μιας δυσάρεστης είδησης που αφορά σε παιδιά, οι γονείς φυσιολογικά αισθάνονται την ανάγκη να προσφέρουν ακόμα μεγαλύτερη προστασία, να μειώσουν κάθε δυνατό κίνδυνο και να εξασφαλίσουν με κάθε τρόπο και περιορισμό την ασφάλεια των παιδιών τους.

Κι ενώ αυτά τα μέτρα μπορεί να λειτουργήσουν για κάποιο διάστημα και να καθησυχάσουν τους φόβους μας, στην πραγματικότητα δεν φέρνουν τα επιθυμητά αποτελέσματα. Δυστυχώς, ο κίνδυνος βρίσκεται παντού, ακόμα και σε οικεία περιβάλλοντα. Τα δεδομένα δείχνουν ότι τις περισσότερες φορές τα παιδιά γίνονται θύματα κακοποίησης και βίαιης συμπεριφοράς στα χέρια οικείων προσώπων και όχι αποκλειστικά αγνώστων.

Σίγουρα τα παιδιά χρειάζονται την καθοδήγηση των γονιών, τη διακριτική τους προστασία και τον έλεγχο, όχι όμως χωρίς όρια. Το ζητούμενο είναι να μάθουμε στα παιδιά τον τρόπο να παραμένουν ασφαλή, όχι να τα φοβίζουμε υπονοώντας ότι όλοι θέλουν να τα βλάψουν ή να τα αγχώνουμε δημιουργώντας την αίσθηση μιας τρομακτικής και επικίνδυνης κοινωνίας.

Αυτό που μπορούμε να κάνουμε, για να εξασφαλίσουμε την προστασία των παιδιών, είναι να τα διδάξουμε τις κατάλληλες συμπεριφορές και τις αντιδράσεις που χρειάζεται να έχουν για να προστατεύουν ανά πάσα στιγμή τον εαυτό τους, καθώς αναπόφευκτα δεν θα μπορούμε να είμαστε πάντα μαζί τους.

*Εξηγούμε τους κανόνες ασφαλείας και στοχεύουμε πάντα στην κατανόηση, ενθαρρύνοντας τις ερωτήσεις και δίνοντας παραδείγματα, π.χ. αν ο κανόνας είναι «κανένας άγνωστος ενήλικας δεν θα ζητήσει βοήθεια από ένα παιδί», μπορούμε να κάνουμε κάποιες ερωτήσεις, όπως: «Γιατί πιστεύεις ότι συμβαίνει αυτό;», «Τι θα έκανες αν κάποιος στον δρόμο ζητούσε τη βοήθειά σου για να πάει τον σκύλο του βόλτα ή να μεταφέρει τα ψώνια;», «Τι θα απαντούσες αν κάποια ξένη ζητούσε τη βοήθειά σου;»

*Επαναλαμβάνουμε τους κανόνες ασφαλείας με κάθε ευκαιρία, όχι μόνο όταν προκύπτουν περιστατικά που μας το υπενθυμίζουν, χωρίς όμως να υπερβάλλουμε. Ιδίως τα μικρότερα παιδιά έως περίπου 10 ετών, δεν είναι σε θέση να αναγνωρίσουν τον κίνδυνο και να πουν όχι σε έναν μη απειλητικό ξένο ή σε κάποιο φιλικό πρόσωπο. Τα παιδιά συνήθως αναγνωρίζουν μόνο ό,τι έχουν βιώσει ή έχουν μάθει ως κανόνα. Όταν, επομένως, έχουν συνηθίσει να βρίσκονται με ανθρώπους που τα φροντίζουν και τα αγαπούν, εύκολα μπορεί να θεωρήσουν ότι όλοι οι άνθρωποι λειτουργούν με αυτόν τον τρόπο και άρα μπορούν να τους εμπιστευτούν.

*Συζητάμε ζητήματα ασφάλειας με ήρεμο τόνο φωνής, δίνοντας την ευκαιρία στα παιδιά να μας εμπιστευτούν και να μας ακούσουν. Πολλές φορές, όταν δεν μπορούμε να διατηρήσουμε την ψυχραιμία μας, άθελά μας, μεταφέρουμε δικούς μας φόβους και δημιουργούμε στα παιδιά έντονη ανησυχία, την οποία δεν μπορούν να διαχειριστούν.

*Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να εμπιστεύονται τα ένστικτά τους. Τους εξηγούμε ότι, όταν αισθάνονται άβολα με κάποια πρόσωπα ή νιώθουν ότι κάτι δεν είναι σωστό, - ακόμα κι αν δεν μπορούν να εξηγήσουν το γιατί - πρέπει να φύγουν αμέσως και να μας ενημερώσουν.

*Ενισχύουμε την αυτοεκτίμηση των παιδιών. Τα παιδιά που έχουν αυτοεκτίμηση είναι πιο πιθανό να παραμείνουν ασφαλή.

*Χρησιμοποιούμε το παιχνίδι. Μέσα από ευχάριστες δραστηριότητες ή παιχνίδι ρόλων μαθαίνουμε στα παιδιά τι μπορούν να κάνουν, τι πρέπει να προσέχουν και πώς να αντιδράσουν σε απλά σενάρια. Για μεγαλύτερα παιδιά μπορούμε να επωφεληθούμε από τρέχοντα γεγονότα για να συζητήσουμε το θέμα ή να επιλέξουμε σχετικά βιβλία και φυλλάδια με δραστηριότητες.